تاي چي چوان يك ورزش سنتي ميراث با ارزش فرهنگي مردم چين ميباشد. امروزه اين ورزش در بيشتر كشورهاي جهان نيز براي ايجاد سلامتي جسم و روان در هر سني مورد استفاده قرار ميگيرد. اين هنر رزميروي بهبودي بيماريهاي مزمن مانند فشار خون، ضعف اعصاب و ريوي اثر دارد.
تاي چي چوان شامل پنج مكتب، به تر تيب مكتب يانگ ( يانگ شي تي جي چوان)، مكتب چن ( چن شي تاي چوان)، مكتب وو( ووشي تاي چي چوان)، مكتب هائو ( هائوشي تاي جي چوان) و مكتب سان ( سان شي تاي جي چوان) ميباشد، اما در ميان آنها يانگ عموميت بيشتري دارد. اين پنج سبك اكثر فرمهاي تاي جي چوان ميباشد گرچه هر مكتب خصوصيات مربوط به خودش را دارد.
توئي شو: يا هل دادن دستها، يك نوع رد و بدل كردن دت در تاي جي چوان ميباشد. با انجام دادن اين تمرينات به طور مرتب ايجاد آرامش و رها شدن ا زتنشها و گرفتگيها يعضلاي و عصبي است كه در جهت سلامت و تعادل هرچه بيشتر فكر و جسم انسان ميباشد.
گسترش و تكامل تاي جي چوان
تاي جي چوان يكي از ميراثهاي فرهنگي چين ميباشد. درباره ريشه اين هنر حرفهاي بسياري گفته شده است طبق يكي از اين گفته ها، در حدود 800 سال پيش يك سازنده اكسير مخصوصي به نام (( زهانگ سان فنگ)) د ركوههاي وودانگ زندگي ميكرد. يك ش او در خواب ميبيند كه بوكس چيني را زا امپراطور بزرگ (( ايكس يوان وو)) ياد ميگيرد كه بعدا او ياد گرفته هايش را در ميان مردم منتشر ميكند. بنابر اين، طبق اين گفته، تاي جي چوان از نظر پيدايش يك سرآغاز متا فيزيكي و معنوي دارد ،البته باور كردن اين داستان خش ظاهرا مشكل ميباشد.
پس بنابر اين ريشه واقعي تاي جي چوان چيست ؟
طبق اطلاعات تاريخي در دسترس، به نظر ميرسد كه تاي جي چوان نخست در ((چن جياگو)) (در استان هونان، شهرون ايكس يان) اختراع شده باشد، كه زمان آن تقريبا 300 سال پيش ( اواخر سلسله مينگ و اوايل سلسله كينگ) بر ميگردد. در يمان نمايش دهندههاي اين هنر، يك فرمانده پادگان بنام (( چن وانگ تينگ)) در شهر (( ون ايكس يانگ)) برجسته بود. در سالهاي بعد ي تهاجمات خارجي و قيامهاي داخلي روستائي، عامل انتقال اين هنر رزميدر ميان مردم شد. در همين زمان يك شكل جديدي از مشت زني به وجود آمد. اين سبك جديد اصول مطيع كردن قوي به وسيله نرميت و غلبه يك نيروي 4 انسي به يك وزنه 1000 پوندي، را دنبال ميكرد در حالي كه سبكهاي قبلي مست زني، بر روي حركات شديد در حالي كه بعضي ملايم و آرام، بعضي سريع و ديگري آهسته بوده و حركات دنبال هم با ريتميهماهنگ مانند يك جريان پيوسته انجام ميشدند. در اين سبك، مشت زني شامل 8 حالت ابتدايي دست و 5 حالت تعويض حركت وجود داشت كه تماما بهنام 13 فرم ناميده ميشد. به علاوه، مانند اين سري حركات، تمرينات طولاني مانند جريان به انتهاي رودخانه (( چانگ جيانگ)) (يانگ تسه) وجود داشت كه چانگ چوان ناميده ميشد. از نوشته هائي كه در مورد 13 فرم و چانگ چوان (دست دراز) خوب حفظ شده اند كتاب (( گوان جينگ)) (موضوع مشت زني) نوشته ((گي جيگوانگ)) كه يك ژنرال معروف سلسله مينگ بود، ميباشد كه در آن 16 سبك مشت زني را جمع آوري كرده بود. بنابر اين قابل قبول است كه بپذيريم سبك جديد مشت زني به وسيله گرد آوري مطالعه سبكهاي موجود در مين مردم تكامل يافته است.
بعدها در قرن هيجدهم، يك استاد بزرگ هنرهاي رزمي((وانگ زونگ يو)) اين سبك جديد مشت زني را خلاصه كرد و آنرا فلسفه كلاسك چيني يعني ((ين)) و ((يانگ)) ارتباط دارد. او در كتابش اين روش مشت زني به نام تاي جي چوان ناميد. تا چند سال پيش تاي جي چوان نقطه اي در حومه ي استان هونان تمرين ميشد. در سال 1852 يانگ لوچن اهالي استان هبي، تاي جي چوان را با خودش به پكن آورد و بعد از آن به سرعت در سراسر چين انتشار يافت در قرن گذشته، تاي جي چوان تحولات زيادي را طي ميكرد. مكتب ديگري باسابقه تاريخي طولاني، مكتب (( چن)) ميباشد. اين سبك در ((چن جياگوا)) ( د راستان هونان) تمرين ميشد. اين سبك شامل حركات قوي و ملايم، پرش ها، خيز گرفتنها و نيروهاي انفجاري ميباشد كه حركات در يك مسير دايره اي دنبال ميشود. مكتب چن يا نام ((لائوجيا)) شناخته ميشود. مكتب ديگري مكتب ((وو)) ميباشد كه به نام ((زهانگ جيا)) شناخته ميشود به وسيله ((ووجين گوان)) كه يك دنبايه رو ((يانگ لوچن)) بوده انتشار يافته است. اين سبك شامل حركات سبك، انعطاف پذير، انحنا پذير بوده كه حركات در يك مسير دايره اي دنبال ميشود.
يكي ديگر از مكاتب ((وو)) سبك هائو ميباشد كه بوسيله وويوااكسينگ تاسيس گرديد. اين شاخه از تاي جي چوان به وسيله هائوويزي هن يك دنباله رو وويوااكسينگ انتشار و عموميت يافت. سبك هائو شامل يك سري فرمهاي نرم با حركت ساده با نام ايكسيائوجيا د روسعت كوچكي تمرين ميشود.
مكتب سان، يكي ديگر از مكاتب تاي جي چوان ميباشد كه توسط سان لوچن گسترش يافت. از لحاظ ريشه اين مكتب سان كه شاگرد هائوويزهن بوده است مكتبي را از خود به وجود آورد كه در آن حركات و تكنيكها با مهارت، چابكي و فرزي در يك ميزان سرعت بيشتري با كارهاي پا جالب توجهي اجرا ميشد. اين سبك به عنوان هيوبوجيا ناميده شد.
هنگام خميدن به جلو بايد كيفيت حركت يك گربه را داشته باشد موقع اعمال نيرو به جلو، فشار بايد به قدري ملايم باشد كه حالت پيچيده ابريشم خام از يك پيله به نظر ميرسد. حركات بايد مانند ابرهاي شناور در آسمان، چابك و نرم، اما متعادل و محكم باشد. حركت يكنواخت وسيال است و ماهيچهها نه خشك و نه سفت ميباشند. تنفسها بايد عميق و يكنواخت باشد و به خوبي با باز و بسته كردن حركات هماهنگ شود. نيازمندي تمرين تاي جي چوان به سبكي، آهستگي و طبيعي بودن حركات بدان معنا نيست كه آ،ها شل و بي روح و بي جان اجام ميشوند بلكه ضروريست كه قدرت و ملايمت با هم تركيب شده و اعمال نيرو به جلو نه به صورت بي حالي و نه به صورت سفت و سخت انجام ميشوند.
حركات نبايد مانند يك عروسك بدون اراده انجام شود توجه و جمع كردن حواس، چشمها نه تنها روي دستها بلكه بايد روي كمر و پاها ميز باشد. در حقيقت موقع انجام تاي جي چوان عمده وزن روي قسمتهاي كمر و پاها حمل ميشود مشخصه اصلي تاي جي چوان آنست كه حركات در سراسر تمرين روي يك موقعيت نيمه چمباتمه انجام شود. بعد از پيدايش چين نو كه تاي چي چوان توسعه بي سابقه اي را طي كرد. كارهاي هنري فيزيكي و درماني در چين مع آوري و در مدارس مختلف تاي جي چوان به مورد مطالعه گذاشته شد و مخصوصا نقشهها و كتا بها در اين مورد منتشر شد. در سال 1965 يك شكل شاده شده اي از تاي جي چوان بر اساس اغلب مدارس بعدي يانگ منتشر شد. اين سري جديد شامل 24 فرم هستند كه از آسان به مشكل جلو ميرود و رد عرض 5 دقيقه كامل ميشود. اين تاي جي چوان ساده شده انگيزه بزرگي در عموميشدن اين هنر شد. در سالهاي نه چندان پيش متخصصان فرمهاي 48 و 66 را كه براي اشخاص مختلف مناسب هستند بوجود آوردند. اين اشكال جديد تاي جي چوان شامل چند تمرين دو تائي هستند مانند توئي شو، شمشير بازي و مبارزه با سلاحهاي ديگر ميباشد. همه اينها علاقه به تاي جي چوان را هم د رچين و هم در كشورهاي خارج موجب شده اند.
ارزيابي طبي تاي جي چوان (پروفسور ((كيوميان يو)))
تاي جي چوان يكي از شاهكارهاي ورزش باستاني ووشو ميباشد. كه وسيله اي است براي نگه داشتن بدن در حالت طبيعي و جلوگيري و بهبود امراض و به طور وسيعي در ميان مردم از قرن شانزدهم تمرين ميشود. انجام دادن بخشي از اين تمرينات در بيمارستانها و آسايشگاهها تجويز ميشود. تاي جي چوان روي بهبود بيمار يهاي مزمن مانند فشار خون، ضعف اعصاب و ريوي اثر دارد. اثر تاي جي چوان بيشتر با انجام دادن همراه با خصوصياتش ظاهري ميشود. يعني: 1- تمرينات: يك در جه بالايي از تمركز با ذهني آزاد از تنشها نياز دارد. 2- حركات آهسته بدون انقطاع مانند يك جريان دنباله دار هستند 3- تنفس به طور طبيعي و بعضي مواقع شامل تنفس بطني و شكميميباشد و در ريتميهماهنگ با حركات بدن انجام ميشود. از نقطه نظر ورزشهاي طبي اين مشخصات عواملي مهم در كمك كردن به جلوگيري از امراض ميباشند.
درجه بالايي از تمركز كه در تمرينات تاي جي چوان لازم است. همچنين سيستم اعصاب مركزي براي انجام وظايفش سود ميرساند. تحصيل و تعليم ذهن و بدن به طور همزمان باعث تحريك پوست دماغي ميشود كه آن نيز سبب تحريك در بعضي نواحي شده و حفاظي جلوگيري كننده در اجزاء ديگر بدن بوجود ميآورد. اين توانائي دماغي، پوست دماغي را كه از لحاظ پاتولوژي سبب درد ميشود تسكين ميدهد. بنابر اين به معالجه امراض عصبي و ذهني و روحي كمك ميكند.
نتايج تستهاي انجام شده اخير و آزمايشات شامل تمرينات تاي جي چوان علاقمند كرده است. در يك طرح، افراد مسن سالم بين 50 و 89 سال به دو گروه تقسيم شدند و به آنها پيل الكتريكي جهت تست داده شد. گروه الف شامل 32 نفر بودند كه تمرينات تاي جي چوان را به طور مرتب عمل ميكردند در حال يكه گروه ب شامل 56 نفر بودند كه تمرينات تاي جي چوان را انجام نداده بودند. به طور كلي آنهايي كه د رگروه الف بودند داراي مشخصات فيزيكي قوي همراه با سيستمهاي تنفسي، استخواني و سوخت سازي به قدر كافي كارآمد بودند.
